Sanskrit-learning initiatives by MHRD

(A) MHRD provides SWAYAM courses. Course on Secondary Sanskrit is an on-line course of 43 tutorials and 1 test, being conducted by Mr. R. N. Meena. Medium of instruction is mentioned as English. At this link https://swayam.gov.in/course/181-secondary-sanskrit one also gets to read the Overview, which is detailed in Sanskrit. The course already commenced on 15/11/2016 and would end on 14/5/2017.

The course contents are detailed as –

संस्कृतभाषा विश्वस्य प्राचीनतमा भाषा अस्ति। अस्यां भाषायां ज्ञान-विज्ञानयोः अनेके ग्रंथाः लिखिताः; ये आधुनिकस्य विज्ञानस्यापि अध्ययने सहायकाः सन्ति। न केवलं भारतस्य सर्वासु भाषासु अस्याः प्रभावः स्पष्टतया दृश्यते अपितु ‘अवेस्ता’ आदि वैदेशिकभाषास्वपि वर्तते। अतएव इमां भाषां ज्ञात्वा वयं अन्याः भाषाः अपि सारल्येन ज्ञातुं शक्नुमः। नवशब्दनिर्माणे अस्याः भाषायाः सामर्थ्यमनुपमम् वर्तते। संस्कृतभाषायाः अध्ययनेन वयं भारतस्य प्राचीनतमां संस्कृतिम् अपि ज्ञातुं शक्नुमः। एषः पाठ्यक्रमः सम्प्रेषण-आधरितोSस्ति। एषः माध्यमिक-स्तरीयछात्राणां मार्गदर्शनार्थं निर्मितोSस्ति। अनेन छात्राः संस्कृतभाषायां निहितनैतिकमूल्यैः अपि परिचिताः भविष्यन्ति स्वजीवने च तानि धरयितुं समर्थाः भविष्यन्ति। राष्ट्रनिर्माणेSपि ते अधिकाधिकं सहायकाः भविष्यन्ति।

विशिष्ट- उद्देश्यानि

श्रवणकौशलम्

क. छात्राः संस्कृतस्य विशिष्टध्वनीन् श्रुत्वा अवगमिष्यन्ति। उदा.-पदान्तस्वरः पदान्तव्यंजनम्, विसर्गः, अनुस्वारः संयुक्ताक्षरम् इत्यादीनि।

ख.        संस्कृतस्य सरलवाक्यानि तेषामर्थं श्रुत्वा ज्ञास्यान्ति तदनुसारेण च व्यवहारं करिष्यन्ति।

वाचनकौशलम्

क.       संस्कृते प्रयुक्तानां विशिष्टध्वनीनां सम्यक्-उच्चारणं करिष्यन्ति (उदा-स्वरः, मात्रा, व्यंजनम्,  संयुक्ताक्षराणि इत्यादि)

ख.        संस्कृतवाक्यानां सम्यक् उच्चारणं करिष्यन्ति।

ग.         पद्यरचनानां सस्वरवाचनं करिष्यन्ति।

घ.         पठितसामग्रीम् आश्रितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि दास्यन्ति।

पठनकौशलम्

क.        संस्कृतगद्यांशानां, पद्यांशानां, नाट्यांशानां सारम् अवगमिष्यन्ति।

लेखनकौशलम्

क.        पठितपदानि वाक्यानि च श्रुत्वा शुद्धवर्तन्यां लेखितुं शक्ष्यन्ति।

ख.        सन्धियुक्तपदानां समासयुक्तपदानां च वाक्यानाम् अनुलेखनं करिष्यन्ति।

ग.         पठितकथायाः तस्याः अंशानां वा सारं संस्कृतवाक्येषु लेखितुं शक्ष्यन्ति।

घ.         चित्राणि दृष्ट्वा संस्कृतभाषायां तेषां वर्णनं कर्तुं शक्ष्यन्ति।

घ          प्रदत्तानि वाक्यानि घटनाक्रमानुसारेण लेखितुं शक्ष्यन्ति।

(B) MHRD also has two courses for Sanskrit  under “e-Pathashala” initiative. 

  1. Sanskrit (M. A.) Course No. 36 comprises of 16 papers providing number of modules for each paper. At this link http://epgp.inflibnet.ac.in/ahl.php?csrno=36 one has to select Paper No. and Its Module No. Note, number of downloads will be 16 multiplied by (the number of modules of each paper)
  2. Acharya in Sanskrit Vyakarana Course No. 1043 also comprises of 16 papers providing number of modules for each paper. At this linkhttp://epgp.inflibnet.ac.in/ahl.php?csrno=1043 one has to select Paper No. and Its Module No. Note, number of downloads will be 16 multiplied by (the number of modules of each paper)
Advertisements
This entry was posted in Courses. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s